Susza, która zaczyna się niewinnie od okresów bezdeszczowej pogody, jest określana przez ekspertów jako "pełzająca katastrofa". Jej konsekwencje wykraczają daleko poza estetykę ogrodów – stanowi poważne zagrożenie geopolityczne i gospodarcze, wpływając na ceny żywności i dostępność wody pitnej. Mimo że jej skutki nie są tak natychmiastowe, jak w przypadku huraganów, długofalowe efekty suszy są znaczące.
W ciągu ostatnich lat coraz więcej osób dostrzega skutki suszy, co potwierdzają rosnące trudności rolników w zachowaniu odpowiednich plonów. Przyczyny tego zjawiska związane są z globalnymi zmianami klimatycznymi, w tym cieplejszymi latami i zmniejszoną ilością opadów.
Susza występuje w różnych formach: początkowo meteorologiczna, która prowadzi do glebowej, a następnie hydrologicznej, związanej z opadami i poziomem wód w zbiornikach. Konsekwencje tych zjawisk dotykają wszystkich mieszkańców, manifestując się między innymi w ograniczeniu plonów, wzroście cen żywności oraz problemach z dostępem do wody. Dodatkowo, susza wpływa na zdrowie publiczne, nasilając przypadki alergii i innych schorzeń. W sektorze energetycznym mniejszy poziom wód w rzekach może utrudniać pracę elektrowni.
Przykłady działań, które mogą ograniczyć zużycie wody, obejmują:
- Skrócenie czasu prysznica i unikanie długich kąpieli.
- Zakręcanie kranu podczas szczotkowania zębów czy golenia.
- Stosowanie ekologicznych spłuczek w toalecie, które redukują zużycie wody.
- Uruchamianie pralki i zmywarki tylko w pełnym załadunku.
- Płukanie warzyw i owoców w misce, zamiast pod bieżącą wodą.
- Gotowanie z optymalną ilością wody z użyciem pokrywek.
Propozycje techniczne pomagające oszczędzać wodę obejmują między innymi:
- Montaż perlatorów, które zmniejszają przepływ wody.
- Naprawę nieszczelnych kranów.
- Wykorzystanie baterii bezdotykowych.
Codzienne czynności, takie jak podlewanie roślin wodą z kuchni czy zbieranie deszczówki, również przyczyniają się do efektywności oszczędzania wody.
Pomimo wrażenia, że jednostkowe działania mają mały wpływ, łącznie mogą stworzyć znaczną różnicę. W kontekście wsparcia inicjatyw, powstał program MIKRORETENCJA, który oferuje pomoc finansową właścicielom domów jednorodzinnych na zatrzymanie i wykorzystanie deszczówki.
Jacek Skórski, Prezes WFOŚiGW w Kielcach, podkreśla: „Woda jest zbyt cenna, żeby pozwolić jej po prostu odpłynąć. Dlatego uruchomiliśmy program 'Mikroretencja', w ramach którego właściciele domów jednorodzinnych mogą otrzymać do 8 tysięcy złotych na rozwiązania pozwalające zatrzymać i wykorzystać deszczówkę.”
Nabór wniosków o dofinansowanie programu ruszył 22 czerwca 2026 r., z budżetem 9 200 000 zł, a wsparcie wynosi maksymalnie 8 000 zł na budowę zbiorników na wodę opadową.